(عکس های اين گزارش از خانم اختر قاسمی است)

اگر قرار باشد ميزان موفقيت و عدم موفقيت برنامه ای بر اساس اهداف، شرايط و امکانات بررسی گردد، به جرات می توان گفت برگزاری روز جهانی زن توسط کانون ره آورد در آخن، يکی از وزين ترين و موفق ترين برنامه هايی بوده که تا کنون در اين شهر کوچک و حتی در قياس با چگونگی انجام چنين برنامه هايی در شهرهای بزرگ به انجام رسيده است.

حضور و استقبال ۳۵۰ نفر آلمانی و ايرانی، سخنرانی خانم هيلده شايت (Hilde Scheidt) شهردار آخن از حزب سبزها، که تا آخر مراسم حضور داشتند، و شرکت خبرنگاران رسانه های آلمانی و ايرانی در اين همايش، اثبات اين مدعاست که کانون ره آورد در کوشش خود برای اثرگزاری بر افکار عمومی کشور ميزبان و توجه دادن آنان به مسئله نقض حقوق زنان در ايران، با توجه به امکانات محدود اش، کارنامه کاملا قابل قبولی در اين شب ارائه داد. «ره آورد» سوی ديگر چهره ايران، که معمولا در رسانه ها بازتاب چندانی نمی يابد را عرضه کرد. چهره ای به جز خشونت و نقض حقوق اوليه انسان ها. چهره مقاومت و مبارزات مردم ايران و به ويژه زنان که برای دستيابی به حقوق خود تلاش می کنند.

طبيعی است دستيابی به چنين هدفی بدون کوشش برای ارائه برنامه ای خوب و جذاب، چه از جانب سازمان دهندگان و چه از جانب سخنرانان و هنرمندان و کل دست اندرکاران اين برنامه و قبول هزينه های سياسی و مالی آن، امکان ناپذير بود.

اگر بپذيريم که يکی از مهم ترين وظايف ايرانيان مقيم خارج، انتشار و بازتاب مبارزات حقوق بشری مردم ايران است، بدون پرداختن به کيفيت وتاثيرات بعدی اين برنامه ها و ارتقاء سطح رشد اين گونه فعاليت ها، نمی توان به چنين مهمی دست يافت. توجه کانون ره آورد در برگزاری روز جهانی زن به همين جنبه ها معطوف بود.

شهردار آخن: برای برابری حقوق زنان هنوز کارهای بسياری در پيش داريم

برنامه در ساعت ۱۸ شروع شد. دو خانم مجری برنامه، فهرست برنامه را به زبان های فارسی و آلمانی اعلام کردند. ابتدا خانم «شايت»، شهردار شهر آخن به حضار خوش آمد گفته و خانم های فعال در اين زمينه را برای تداوم کار تشويق نمود.

خانم «شايت» اشاره کردند که مردمی از مليت های مختلف در آخن زندگی می کنند و از اين رو همبستگی و همزيستی و مبارزه مشترک آنان در سطح جهانی برای دفاع از حقوق زنان اهميت خاصی پيدا می کند.

ايشان گفتند زنان می توانند به خاطر دستاوردهای مبارزات شان به خود ببالند ولی با اين وجود هنوز کارهای بسياری در پيش است و بايد به کوشش ها ادامه داد. خانم "شايت" در ادامه ابراز داشت که هنوز در آلمان، زنان در قبال کار مساوی با مردان حقوق کمتری دريافت می کنند و متاسفانه بخت کاريابی برای زنان به ويژه به دليل زايمان و وظيفه مادری کمتر از مردان است و بايد کوشش کرد که با مراقبت مساوی مردان و زنان از کودکان، بخت پيشرفت شغلی خانم ها افزايش يابد.

در قسمت بعدی بيانيه کانون ره آورد به مناسبت روزجهانی زن، به زبان آلمانی توسط يکی از خانم های مجری خوانده شد.

(متن فارسی بيانيه کانون را با کليک اينجا بخوانيد)

آنگاه نوشتاری که يکی از زنان ايرانی مقيم آخن در رابطه با روز جهانی زن تهيه کرده بود به زبان آلمانی قرائت شد.

فيروزه نهاوندی: زن ايرانی در گذرگاه تاريخ

سپس خانم فيروزه نهاوندی استاد دانشکده جامعه شناسی دانشگاه ULB بروکسل به عنوان سخنران، به همراه آقای داوود خدابخش، از راديو دويچه وله که ترجمه سخنان خانم نهاوندی را به عهده داشتند، به صحنه آمدند.

(برای آشنايی بيشتر با خانم فيروزه نهاوندی و سابقه کار و فعاليت ايشان، اينجا را کليک کنيد)

موضوع اصلی بحث خانم نهاوندی وضعيت زنان ايران و تحول حقوقی و اجتماعی آنان از ديدگاه تاريخی بود. خانم نهاوندی در ابتدای سخنرانی خود از اين که شايد به فارسی سليس و روان تسلط نداشته باشند عذر خواهی نموده و دليل آن را عادت به سخنرانی به زبان فرانسه عنوان کردند. در اين جا چکيده سخنان ايشان را مي آوريم، با اين تذکر که سخنان خانم نهاوندی قرار است در آينده نزديک در سايت های فارسی زبان از جمله در سايت ره آورد منتشر شود:

فيروزه نهاوندی و داوود خدابخش

«قبل از اسلام دين ايرانيان زرتشتی و کتاب دينی آنان اوستا بود. در اوستا، آناهيتا سمبل زن (الهه آب و اقيانوس، باران وعشق و زنانگی) معرفی شده و تاجگذاری تمام پادشاهان در معبد آناهيتا انجام می گرفت. آريايی ها معتقد بودند که مرد و زن با هم آفريده شده و گناه رانده شدن از بهشت بر دوش هر دوی آنان است. در زمان ساسانيان، زنان در دربار قدرت داشته و حتی در ارتش می توانستند به مقامات بالا دست يابند. زنان حق تملک بر اموال خود را داشته و ماليات می پرداختند. گرچه درعربستان اسلام به بهبود وضع زنان کمک کرد اما در ايران به تضعيق حقوق زن منجر و زنان از شرکت در مجامع سياسی محروم شدند. در قرن ۱۹ برخی از زنان برای حقوق خود مبارزه می کنند. قرة العين، از زنان مبارز برای اولين بار بعد از اسلام مخالفت خود را با حجاب اعلام کرد که حتی مورد پشتيبانی زنان درباری قرارگرفت، گرچه آنان شيوه مبارزه قرة العين را قدری افراطی می دانستند. در قرن بيستم زنان در انقلاب مشروطه شرکت داشتند و حتی معروف است که خانم جهانگير جلوی اتومبيل شاه را گرفته و خواهان اجرای قانون اساسی می شود. بعد از مشروطيت متاسفانه زنان از سياست دور نگه داشته شده وحقوق آنان تحت لوای احکام شريعت پايمال می گردد. اولين مدرسه دخترانه با وجود مقاومت رهبران دينی درسال ۱۸۸۳ در تبريز پا گرفت. در سال ۱۹۱۳ نيز سه مدرسه دخترانه تأسيس يافت و بيش از سه هزار دانش آموز دختر در تهران نيز در نوبت ثبت نام در اين مدارس باقی ماندند. در سال ۱۹۳۱ مجلس حق طلاق زنان را تصويب و حداقل سن ازدواج را از ۱۳ به ۱۵ سال ارتقاء داد. در ۱۹۳۶ آموزش دولتی برای دختران و پسران پايه گذاری شده و رضاشاه با ممنوعيت پوشش چادر سعی در بيرون کشيدن زنان از خانه و اجتماعی کردن آنان داشت. محمدرضا شاه اين رفرم ها را بيشتر کرد. در ۱۹۶۳ زنان حق رأی پيدا کردند و به طور کلی در دوران پهلوی پيشرفت های زيادی در وضع زنان حاصل شد. حتی در سال ۱۹۷۳، يعنی سه سال قبل از انقلاب، حداقل سن ازدواج از ۱۵ به ۱۸ تغيير يافت. قبل از انقلاب، ۲۲ زن در مجلس و۲ سناتور و دو وزير زن وجود داشت و۳۳ درصد دانشجويان دختر و دوميليون زن در فعاليت های اقتصادی شرکت داشتند.

اما برای حکومت اسلامی زن سمبل بازگشت به سنت شد و قوانين مثبت در مورد حقوق زنان ملغی گشته و حق طلاق، حضانت فرزند و قضاوت از آنان سلب گرديد و حجاب اجباری شد. با وجودی که زنان ايران از همان ابتدای انقلاب برای به دست آوردن حقوق خود به مبارزه پرداختند، اما اين مبارزه به ويژه پس از پايان جنگ ايران وعراق شدت بيشتری پيدا کرد و تاکنون ادامه يافته است. در اين کشاکش سه گروه از زنان را می توان برشمرد. گروه اول کسانی هستند از خانواده های سنتی روحانی و بازاری که خواهان جاری شدن احکام اسلامی در زندگی زنان هستند. گروه دوم زنان مدرن اسلامی از طبقه متوسط درس خوانده هستند و سعی می کنند با تفاسير جديد از اسلام وضع زنان بهتر شود. گروه سوم زنان مدرن تحصيل کرده ای از طبقات متوسط اجتماع هستند که به جدايی دين از تصميم گيری های سياسی معتقدند و دين را امری شخصی می دانند و به همين دليل شديدتر از ديگر گروه های هم جنس خود مورد سرکوب حاکميت واقع می شوند. با وجود تمام تضعيقات حکومتی، مبارزه زنان کم کم به نتايجی هم رسيده است. در سال های ۹۰ در قانون کار تغييرات مثبتی به نفع زنان صورت گرفت. رئيس جمهور شدن محمد خاتمی اميدهای زيادی در زنان ايران برانگيخت ولی درحد همان اميد باقی ماند ومنجر به بهبودی وضع زنان نگرديد. شرايط اقتصادی بد کشور وضع زنان را بدتر کرده و منجر به گسترش فحشا، گدايی، بيکاری، تبهکاری و خودکشی روزافزون شده است. در ايران تعداد زنان زندانی رقم بسيار بالايی را نشان می دهد. با وجود اين، تعداد دانشجويان دختر به ۶۰ درصد رسيده که حکايت از جامعه ای پر تضاد می کند . عليرغم اين که حداقل سن ازدواج ۱۳ سال تعيين گشته ولی در عمل متوسط سن ازدواج در دختران ايرانی ۲۳ سال است. در سال ۱۹۷۶ هر زن ايرانی به طور متوسط دارای ۷ فرزند بوده که اين عدد امروزه عليرغم ميل حکومت به عدد ۲ رسيده و نشانگر اين است که زن ايرانی نمی خواهد که فقط مادر يا همسر باشد و بر روی حقوق انسانی خود تاکيد دارد. در مجموع و در طول تاريخ هيچ گاه مبارزه زنان ايران به اين شدت و گستردگی نبوده و با اين وجود هنوز به بسياری از حقوق خود دست نيافته اند.»

خانم فيروزه نهاوندی در انتهای سخنان خود به کمپين يک ميليون امضا و مبارزه مبتکرانه زنان ايران در اين عرصه برای تغيير قوانين تبعيض آميز حاکم اشاره کردند.

پس از سخنرانی خام نهاوندی به مدت ۲۰ دقيقه فرصت استراحت داده شد. در وقت استراحت شرکت کنندگان در مراسم با انواع غذاهای سرد ايرانی، آش گرم، نوشيدنی و شيرينی پذيرايی شدند. ميز کتاب انتشارات مهر از شهر کلن آلمان نيزعلاقمندان به کتاب را به سوی خود جلب کرد.

افسانه صادقی: صدای جادويی!

بخش دوم برنامه با صدای بسيار قوی، پراحساس و زيبای افسانه صادقی شنوندگان را جادو کرد. شايد هيچ موسيقی و هيچ خواننده ای به جز افسانه صادقی و همکاران هنرمند آلمانی اش (ويولنيست، پيانيست، گيتاريست و آکاردئون نواز) نمی توانست در اين شب چنين هم احساسی و لذت هم زمان از موسيقی را در مليت های حاضر در سالن برنامه به وجود آورد. کار خانم صادقی به عنوان يک کنسرت می تواند از طرف موسيقيدانان مورد ارزشيابی قرار گيرد. ما در چنين جايگاهی قرار نداريم و تنها بازتاب کنسرت را بازگو می کنيم.

ترانه های افسانه صادقی به زبان های فارسی (با اشعاری از بهنام باوندپور)، آلمانی، اسپانيايی و... چنان شورانگيز اجرا شد که می توان بی اغراق مدعی شد اعتبار جامعه ايرانی را در چشم ميهمانان اين برنامه بالا برد.

ترانه ها عمدتا تلفيقی از مضامين اجتماعی با احساسات ظريف انسانی بودند. ترانه «آزادی» که بازگوی آرزوی ايرانيان بود و يا ترانه ای که مضمون آن بيان احساسات مادر يک فرزند اعدام شده بود که وسايل باقی مانده از فرزند را زندانبانان به وی داده بودند، مو به تن شنونده راست می کرد، و همچنين ترانه های شاد کولی وار که عطر زندگی و آزادی و نشاط از آن ها می تراويد .

(برای آشنايی بيشتر با افسانه صادقی و کارهايش اينجا را کليک کنيد)

گروه بهار: رقص عشق و شور

قسمت آخر برنامه را گروه رقص «بهار» عهده دار بود. حيف که برنامه به درازا کشيد و برخی از حاضرين به دليل ديری وقت مجبور به رفتن شدند و از لذت ديدن رقص های گروه «بهار» محروم ماندند. مسلم است که بسياری از غير ايرانيان تصور روشنی از فرهنگ و موسيقی و رقص ايرانی ندارند و تفاوتی بين موسيقی و رقص ايرانی با ترکی وعربی و تاجيکی و کردی ...احساس نمی کنند. با وجود درهم آميزی و نزديکی و تاثير فرهنگ های مختلف برهم، رقص گروه «بهار» تأکيد روشنی بر ويژگی های رقص و موسيقی ايرانی که برآمده از فرهنگ ايرانی ست داشت و شعله افتخار وغرور به زبان نياوردنی را در دل ها دامن می زد. رقص گروه «بهار» خاری در چشمان کسانی ست که ملت ايران را ملت گريه می دانند و می پندارند می توانند ريشه شادی و نشاط و خنده و عشق را در مردم بخشکانند. بگذار که به وقت آزادی چه «بهارها» در ايران به راه افتد!

نخستين قطعه ای که اين گروه اجرا کرد، سایه بازی با استفاده از نور و تاریکی بود. در تاريکی مطلق صحنه، پرنيان سبکی که زنان شرقی و بخصوص هندی برسر يا دوش خود می اندازند، به رنگ مهتابی در پيچ وتاب بود و مانند صفحه مانيتوری به بزرگی صحنه تئاتر، به همراه موزيک، با حرکات موزون چشم ها را از زيبايی پر می کرد.

پس از آن نمايش نور در تاريکی «به من چه» بر اساس شعری از ايرج جنتی عطايی و ترانه ای از بيژن مرتضوی بود که بلافاصله به صحنه آمد. اين بار طنابی مهتاب رنگ بود که می رقصيد تا اين که تبديل با انسانی شد که شايد به دليل سرخوردگی ها، خود را از زيبايی های زندگی و گل سرخ و شعر سهراب سپهری محروم می کرد و آن ها را مربوط به خود نمی دانست. نمايش نور در تاريکی و انطباق آن با موزيک و رقص، نشان از نوآوری های گروه رقص «بهار» می داد.

گروه رقص بهار

سپس رقص رويايی، برگرفته از شعر وعرفان ايران، شراب عشق، سرگشتگی نشاط بخش عشق، مربوط به شرق ايران، خراسان اجرا شد که وجد عارفان را در دل بيننده جاری می کرد و تأکيدی بود بر اين که رقص اصيل ايرانی چند حرکت ساده نيست و با روح انسان سر و کار دارد.

رقص های فردی و جمعی و رقص تاجيکی يکی از رقصندگان پايان بخش برنامه های گروه «بهار» بود.

***

کانون ره آورد برگزاری موفقيت آميز جشن روز جهانی زن را مديون همياری تمامی کسانی می داند که صميمانه و بی شائبه در اين راه ما را ياری رساندند. ما همچنين از حمايت شهرداری بخش شرق آخن و «کارگاه فرهنگ ها» در شهر آخن قدردانی می کنيم و اميدواريم اين گونه همکاری ها تداوم يابد.

در انتها لازم می دانيم از خانم اختر قاسمی، عکاس و روزنامه نگار ساکن شهر کلن، به خاطر در اختيار قرار دادن عکس های زيبای شان از اين مراسم، که در تهيه اين گزارش از آن ها استفاده شده است، سپاسگزاری کنيم.

(«از هر دری سخنی» - وبلاگ اختر قاسمی)

گزارش ديگر رسانه ها از مراسم

روزنامه Aachener Nachrichten در شماره روز دوشنبه دهم مارس خود در صفحه ۹ گزارش اين جشن را همراه با عکسی از کنسرت افسانه صادقی منتشر کرده است. در اين گزارش ضمن اشاره به سخنان خانم هيلده شايت، شهردار آخن و بيانيه کانون ره آورد در مورد فشارهای موجود بر جنبش زنان و تلاش زنان ايرانی در راه احقاق حقوق خود بيشتر به اطلاعات موجود در سخنان خانم فيروزه نهاوندی پرداخته شده است. عکسی از اين گزارش را در زير می بينيد.

همچنين سايت فارسی راديو دويچه وله گزارش کوتاهی از اين مراسم را منتشر کرده است که در انتها فايل صوتی گفتگوی آقای داوود خدابخش با خانم فيروزه نهاوندی آمده است. علاقمندان می توانند آن را بشنوند.

(برای رجوع به گزارش دويچه وله و گفتگوی اين راديو با فيروزه نهاوندی اينجا را کليک کنيد)

در روزهای آينده نيز قرار است در رسانه های مختلف ايرانی گزارشات مربوط به اين مراسم منتشر شوند که به محض انتشار آن ها خوانندگان را مطلع خواهيم کرد.

به عکس های ديگری از اختر قاسمی توجه کنيد:

هيلده شايت، شهردار آخن

افسانه صادقی به همراه گروه آلمانی اش