خبرگزارى دانشجويان ايران - تهران
مراسم رونمايى كتاب «يادنامهى عبدالحسين نوشين» به كوشش نصرتالله كريمى با حضور جمعى از اهالى تئاتر و كتاب عصر روز گذشته ـ ۱۸ مرداد ماه ـ در انتشارات «بدرقهى جاويدان» برگزار شد.
به گزارش خبرنگار تئاتر خبرگزارى دانشجويان ايران (ايسنا)، در آغاز اين مراسم على دهباشى با اشاره به زمينههاى نگارش اين مجموعه و مقدمهاى كه نويسنده براى آن نوشته است، خاطرنشان كرد: بعد از مرگ عبدالحسين نوشين، «تقى مينا» و «نصرتالله كريمى» براى نگارش تاريخ آن زمان كوشش كردند كه اولى به سرانجام نرسيد، اما خوشبختانه كريمى بعد از چهار سال كوشش موفق به نگارش اين كتاب كه جزو اسناد جاودانهى تئاتر ايران محسوب مىشود، شد.
او اضافه كرد: عبدالحسين نوشين از نخستين افرادى بود كه دستاوردهاى تئاتر غرب را با خود به ايران آورد و نسلى را آموزش داد كه باقيماندههاى آنها نسلهاى بعد تئاتر را تربيت كردند.
دهباشى مدير مسئول مجله بخارا با تاكيد بر سختىهاى نگارش چنين كتابى عنوان كرد: اطلاعات آن روزها از نوشين و گروهش بهصورت جستهگريخته و يا شفاهى در اختيار اوست و از اين رو تلاش براى گردآورى چنين كتابى كارى بس گرانقدر است.
سپس قطبالدين صادقى نويسنده و كارگردان تئاتر براى نگارش اين مجموعه از كريمى قدردانى كرد و گفت: كريمى از پيشكسوتان ارزنده و خادمان فرهنگ نمايش است كه در كنار تمام فعاليتهاى بهياد ماندنى خود اينبار به مكتوب كردن بخشى از اسناد تئاترى اقدام كرده است كه به فكر ما نظم مىدهد. به هرحال اطلاعاتى كه از آن دوران وجود داشت، كاملا پراكنده بود و حقيقت تاريخ بهصورت كامل بهدست ما نمىرسيد، اما اين كتاب به ما امكان مىدهد تا به درستى تصويرى راستين از تجربههاى نوشين داشته باشيم.
او در ادامه با اشاره به ويژگىهاى بارز نوشين و تئاتر زمان او اضافه كرد: بعد از دورهى اقتباس و ترجمه ما با تلاشهاى روشنفكرانى در تئاتر روبهرو بوديم. اما اولين قدمى كه تئاتر را به عنوان نهاد فرهنگى و فرهنگى جدى معرفى مىكند، بانوشين آغاز مىشود.
صادقى تصريح كرد: درهر دوره از تاريخ افراد زيادى روى كار مىآيند و فعاليتهاى ارزندهاى انجام مىدهند، اما عدهى افرادى كه دست به فضاسازى با جامعه مىزنند بسيار محدود است و نوشين يكى از اين بهترينها در عرصهى فضاسازى بود.
او خاطر نشان كرد: نوشين با آموزههايى كه از تئاتر فرانسه همراه خود آورده يك نظم و اعتبار به تئاتر ايران مىدهد و فرهنگ نيمهروستايى را كه بر تئاتر ايران حاكم بود، را بر مىدارد و به جاى آن احترام به تئاتر، دقت و نزاكت و نظم را در تئاتر ايران تعريف مىكند.
كارگردان نمايش «عادلها» ادامه داد: دقت تكنيكى نوشين و كلاسهاى جدى بازيگرى او در كنار كيفيت بازى و كارگردانى او در تئاتر قابل ستايش است. بهخصوص كه نوشين براى نخستين بار پژوهش بازيگر در ارتباط با نمايش را شكل مىدهد.
درحالى كه قبل از او بازيگران بيشتر تيپهايى بودند كه برمبناى ذوق و سليقهى خود كار مىكردند، اما نوشين بازيگر را به نقش نزديك كرد.
صادقى متذكر شد: عميق بودن مفاهيم نزد نوشين اهميت ويژهاى دارد، چه بسا كه او درطول يك دهه از فعاليت هنرى خود دست به انتخاب نمايشنامههايى با انديشههاى اجتماعى و در سطح جهانى مىزند و هميشه به سراغ دست اولها در تئاتر مىرود. زيرا كه او تسلط فكرى عميقى داشت و با يك جهانبينى و برداشتى درست با مخاطبان ارتباط برقرار مىكرد.
كارگردان نمايش «يادگار زريران» همچنين گفت: «نوشين» به ادبيات و فرهنگ ظريف فارسى بها مىداد و نقش و قدرت فن بيان براى او اهميت داشت، در حالى كه پيش از نوشين، كلاسهاى آموزشى تئاتر و تربيت بازيگران به اين شيوه ديده نمىشد.
صادقى؛ اخلاق، شجاعت و آزادگى را از ديگر ويژگىهاى بارز نوشين دانست و افزود: خيلىها بودند كه به همين دلايل چشم ديدن نوشين را نداشتند و او قربانى همين افراد شد. درحالى كه فضاى متنوع فرهنگى و تئاترى كه نوشين خلق كرد، در آن روزگار حركتى جدى بود.
اين نويسنده و مدرس تئاتر در ادامه سخنان خود با اظهار تاسف از حاشيهنشينى نوشين بعد از يك دورهى كوتاه كارى گفت: به اعتقاد «ميلان كوندرا» افرادى كه سرزمين خود را ترك مىكنند آدمهاى خوشبختى نيستند، زيرا آنها از چيزى مىگريزند كه بيرونى نيست و منشايى درونى دارند و متاسفانه نوشين در دورهاى زندگى مىكرد كه تحت تاثير آن نقشى را مىپذيرد كه به حاشيهنشينى او منجر مىشود.
كارگردان نمايش «مويه جم» در پايان متذكر شد: من خود را مديون تلاشهاى نوشين مىدانم كه سنگبناى تئاتر را گذاشت و اميدوارم بعد از ما هم نسلى وجود داشته باشد كه با ايمان به تئاتر چنين حركت فرهنگى را ادامه دهد.
دركنار آن بايد از نصرتالله كريمى كه با روح والا و تربيت ديرينهاش چنين كتابى را براى ما به جا گذاشته تشكر كرد، زيرا كه او تاريخ يك دورهى پر فراز و نشيب از تئاتر را مستند كرده است.
به گزارش ايسنا، در ادامهى اين نشست فرهاد آييش بازيگر تئاتر با تقدير از كريمى عنوان كرد: همواره اگر بخواهيم با تاريخ موضوعى مواجه شويم، بايد آغاز و سرمنشا آن را بدانيم و از آنجا كه شروع تئاتر مدرن و علمى ما با عبدالحسين نوشين است، پس نگارش چنين كتابى مىتواند گنجينهاى بس ارزشمند باشد.
هوشنگ مرادى كرمانى نويسنده هم در اين مراسم گفت: من يكى از شاگردان گريزپاى نصرتالله كريمى هستم كه چندين دهه در محضر ايشان آموزش ديدم. هرچند كه از چهل و اندى شاگردى كه من در كنار آنها به آموزههاى كريمى گوش مىداديم تنها۳ نفر باقى ماندند كه در زمينههاى مختلف هنرى گام برداشتند.
او اضافه كرد: سنت شاگرد و شاگردپرورى مسالهاى بس ارزشمند است كه اين روزها درحال فراموشى است و يكى از جذابيتهاى اساتيدى چون نصرتالله كريمى در اين نكته است كه حتى اگر يك روز هم با آنها باشيم، ديگر نمىتوانيم او را رها كنيم .
به گزارش ايسنا، سپس در بخش پايانى اين مراسم نصرتالله كريمى با يادآورى زمينههاى نگارش اين كتاب گفت: در مقدمهى كتاب به اندازهى كافى توضيح دادهام، اما بايد عنوان كنم كه اين كتاب ۴ سال وقت برد، در حالى كه من دراين فرصت مىتوانستم ۴ فيلم بسازم.
او ادامه داد: پيدا كردن آدرس شاگردان و همكاران نوشين و صحبتكردن با آنها وقت زيادى گرفت، اما امروز راضى هستم. زيرا بعد از توزيع كتاب بازتابهاى جذابى را دريافت كردم كه مانند ويتامينى انرژى دادند و خستگى از تنم بيرون آمد.
كريمى سپس از محمد عمويى فرزند كوچك عبدالحسين عمويى براى ارايهى آلبوم عكسهاى تمام كارهاى نوشين و از عليرضا علمى براى حمايت و چاپ اين كتاب تقدير كرد.