اين مقاله در روزنامه die zeit آلمان به چاپ رسيده كه ترجمه ان از نظرتان ميگذرد
موسوی چھ میخواھد؟
در یک برنامھ زنده تلویزیون دولتی ایران، یک شخصیت روحانی بھ ارائھ مشاوره ھای اخلاقی می پردازد. خانمی زنگ میزند و مشکلات زناشوئی خود را بیان میکند ؛ ناگھان می افزاید : "تصادفاً نام ھمسرمن نیز میرحسین موسوی است؛ درست ھمنام رئیس جمھور منتخب" مجری برنامھ مبھوت شده و برنامھ قطع می گردد.
بھ نشانھ پیروزی با عبارت "مرگ بر دیکتاتور" مشاھده میشود ، یا تصویر کوچکی از ندا V بر روی اسکناسھایی ؛ علامت سبز مشھورترین کشتھ ی روزھای بعد از انتخابات ژوئن چاپ شده است. شیوه ی دستوالعمل اینکار در اینترنت دیده می شود.
در یک مسابقھ فوتبال در اصفھان اغلب تماشاچیان سبز پوشند. دوربین ھا می کوشند از پخش این تصاویر جلو گیری کنند اما از سویی دیگر رنگ سبز رنگ مخصوص باشگاه فوتبال اصفھان است ؛ بھ این باشگاه دستور داده میشود رنگ کلوپ خود را عوض کند.
جنبش آزادی خواھی در ایران علیرغم اختناق ، شکنجھ ، دادگاھھای فرمایشی ھمچنان پابرجاست. این موج آنچنان قوی نیست کھ دولت احمدی نژاد را بھ زانو در آورد ؛ اما آن توان را دارد کھ حالت تنش را کشور ھمچنان حفظ کند.
از آنجاکھ قانون ممنوعیت اجتماعات حاکم است مردم بھ مناسبتھای عمومی روی می آورند ؛ آنچنان کھ در جمعھ گذشتھ و در راھپیمایی رسمی روز قدس کھ ھمھ سالھ علیھ اسرائیل برپا میشود حضور پیدا کردند.
دھھا ھزار نفر در این راھپیمایی با نشان دادن انگشت خود بھ علامت پیروزی خواھان آزادی اصلاح طلبان زندانی بودند. در این تظاھرات یک تجربھ ی دیگر ایرانی بھ کار گرفتھ شد؛ تجربھ ای کھ روانشناسی جامعھ را در روزھای ماه ژوئن تغییر داد: و آن این کھ می توان علیرغم ممنوعیت و محدودیت تشکیل اجتماعات بھ خیابان ھا رفت. امری کھ گرچھ خطرناک است اما امکان پذیراست.
بھ نظر می رسد یک نیروی نامرئی جبنش سبز را تغذیھ میکند : این نیرو توانستھ است در خانواده ھای بیشماری از ایرانیان موجب آشتی نسلھا گشتھ و شکاف موجود بین آنھا را پر سازد. شکافی کھ میان بزرگسالانی کھ در سی سال قبل انقلاب کردند و نسل جوانی کھ امروز از تبعات
ان ناراضی ھستند. اینجاست کھ فرزندان با پدران خود آشتی کرده اند. در پارک لالھ تھران مادران سیاه پوشی را می بینیم کھ ھر ھفتھ شنبھ بعد از ظھر بااجتماعی توام با سکوت بھ کشتار فرزندان خوداعتراض میکنند. درگرداگرد آنان خانمھای بیشماری را می بینیم کھ با آنان ھمدردی می کنند. دریک فھرست نام ھفتاد و دو انسان را می بینیم کھ درحوادث بعد از انتخابات کشتھ شدند و در میان آنان کارگران ساده، فروشندگان کفش، و حتی کارمندان رده ھای پائین وجود داشتند. تعداد کشتھ شدگان نشان میدھد کھ اعمال خفقان و فشارھای خونبار امکان پذیر است.
درحالی کھ دو جبھھ ی متخاصم بھ تقویت مواضع خود می پردازند؛ حقیقت دیگری نمودار میشود و آن نادیده انگاشتن تابوھایی است تا کنون مقدس بوده اند. محمد خاتمی ؛ رئیس جمھور سابق بطوری مورد تھاجم قرار گرفت کھ عمامھ اش بر زمین افتاد.رئیس جمھور معتدلی چون
خاتمی رژیم را بھ روشھای فاشیستی متھم کرده بود.
این رفتار و این بیان نشان می دھد کھ راھی برای بازگشت وجود ندارد. سیر حوادث با تلخی بسیار اما آرام بھ جلو میرود. اما بھ کجا؟ آیا کسی وجود دارد کھ بتواند این پروسھ را مھار کند؟
جوانان و دانشجویانی کھ خلاقیت آنان زیبایی این حرکت را نشان میدھد درا ین امید بھ سر میبرند کھ ھر چھ زودتر حادثھ ای بزرگ اتفاق افتد ؛ یک تغییر عمیق و رادیکال ھم در نظام حکومتی و ھم در زندگی آنان. و این در حالی است کھ افرادی از سر دلسوزی نگران ایجاد خلاء درقدرت حاکمھ ھستند.
میرحسین موسوی نامزد شصت و ھشت سالھ انتخابات ژوئن، چھره ی محبوب و مورد علاقھ جریاناتی است کھ گستره ی جنبش سازش ناپذیرسبز را شکل می دھند. شخصیتی کھ روز گاری نخست وزیر نظام بود و از آن نشأت میگیرد ھمچنان می کوشد مخالفان محافظھ کار احمدی نژاد را بسوی خود بکشاند. برای چنین گروھھایی موسوی ازین امتیاز برخوردار است – آنگونھ کھ یک ھموطن او میگوید - : "می بینید او
قدرت را از انان میگیرد اما آنھا را بحال خود وا می گذارد" . موسوی در عین حال باید سر سخت باقی بماند چھ در غیر این صورت حامیان
جوان و اقشار متوسط حامی خود را از دست میدھد. عوامل امنیتی رژیم با بکارگزاردن دوربین ھایی در خیابان محل اقامت او و در مقابل
منزلش؛ رفت و آمد اورا می کنند. ھرگاه موسوی از منزل خارج میشود دوگروه او را ھمراھی میکنند؛ محافظان شخصی و پاسداران حکومت.
حلقھ ی دستگیری ھا ھر روز تنگ تر شده و بھ دایره رھبران نزدیک شده است. از این نظر برنامھ ای کھ ھدف آن ایجاد یک تشکیلات سیاسی
از موج سبز مردمی بود فعلا بھ کنار گذارده شده است. جنبش آزادیخواھی باید بھ یک شبکھ گسترده و عظیم و سازش ناپذیر تبدیل گردد.
جنبشی کھ در آن، بھ قول علیرضا بھشتی، یکی از مشاوران نزدیک موسوی : "بھ ھرکس کھ بھ ھویت اسلامی و ایرانی خود پایبند است خوش
آمد می گوید" و یا بھ قول اطرافیان نزدیک بھ موسوی، جنبشی کھ بھ چھارچوب نظام جمھوری اسلامی متعھد باقی می ماند اما معتقد است باید
اصلاحاتی در آن صورت گیرد؛ ازجملھ رعایت و تحقق حقوقی کھ در قانون اساسی برای مردم در نظر گرفتھ شده ، نظیر آزادی عقیده ، آزادی
اجتماعات و ...
در بیانیھ ای کھ موسوی از طریق اینترنت خطاب بھ ملت ایران منتشر کرده بود از جملھ آمده است : اصلاح قانون انتخابات؛ ازادی مطبوعات؛
امکان تاسیس ایستگاھھای خصوصی رادیو و تلویزیون؛ قانونی کھ از نیروھای نظامی و انتظامی حق دخالت در سیاست و اقتصاد را سلب
میکند؛ آزادی تمام زندانیان سیاسی و پایان بخشیدن بھ اعمال خشونت در زندانھا.
by Charlotte Wiedemann, Die Zeit (Germany), 24.09.09
٢
برپایھ این حداقل خواستھ ھا؛ گروھی متخصص سرگرم آماده کردن زمینھ ھای تشکیل دولت جدید شدند ؛ کھ در آن افرادی از کارگزاران فعلی
حکومت و نیز ایرانیان خارج از کشور حضور دارند.
بھ جای رھبر تام الاختیار و پر قدرت فعلی انقلاب، گروھی از پنج تا ھشت رھبر بزرگ مذھبی خواھند نشست کھ برای مدت زمان محدود
مستقیما از طرف ملت انتخاب می شوند. این گروه موظف خواھند شد نوعی پلورالیسم مذھبی را بھ نمایش گذارند؛ آنچنان کھ سنت ھمیشگی
انتخاب آزاد مراجع شیعھ بوده است: ھر فرد مومن، ازاد و مختار است بھ ھر شخصیت و عالم مذھبی کھ مورد علاقھ اوست مراجعھ کند.
ھیچکس حق ندارد خود را نماینده خدا بداند.
موسوی: "ھیچکس حق ندارد بگوید: فقط انچھ را کھ من از اسلام میفھمم، معتبر است".
ھیچ اتفاقی بھ سرعت رخ نخواھد داد. اما ادامھ فشارھای موجود این امید و این امکان را ایجاد میکند کھ با از کار انداختن سیستم اداری، احمدی
نژاد را طی ١٨ ماه آینده وادار بھ استعفاء کند. گرچھ موسوی اصراری ندارد کھ جای او را بگیرد. بھ منظور اینکھ زمان کافی برای مردم
ایجاد شود تا خود را با شرایط مناسب آشنا سازند راه حل میانھ ای پیشنھاد شده است. و آن اینکھ : احمدی نژاد جای خود را بھ شھردار تھران
محمدباقر قالبیاف بدھد؛ محافظھ کار مشھور و معتدلی کھ گستره ی اجتماع مردمی در تظاھرات ماه ژوئن ،بالغ بر سھ میلیون نفر اعلام کرده
بود.
چنین بھ نظر می رسد کھ موسوی بھ این واقعیت اذعان دارد کھ تعلق کامل او بھ جمھوری اسلامی در سھ دھھ گذشتھ، کار شکل دھی آینده
ایران را برای او آسان نمی سازد. ھمچین بھ عنوان یک متشرع پای بند، باید پیوستھ با یک دوگانگی در درون خود بجنگد، اگر بخواھد بھ
خواستھ ھای جوانان کھ خواھان آزادی بیشتر در زندگی روزمره خود ھستند، پاسخ مساعد دھد. ایرانیانی کھ مشروبات الکلی صرف می کنند
می توانند بھ درون جنبش سبز راه یابند؛ اما موسوی نمیتواند خود را بر سر میزی بنشاند کھ در آن شراب نوشیده میشود.
مھدی کروبی دومین نامزد اصلاح طلب با شدت بیشتری بھ اعتراض روی آورده است. در چند ھفتھ ی گذشتھ این روحانی خوش خو، اصلی
ترین شخصیتی بود کھ علیھ رژیم بپا خواستھ بود. او ھمان کسی بود کھ بھ افکار عمومی اعلام کرد: دختران و پسران جوان در بازداشتگاھھا
مورد تجاوز قرار گرفتھ اند؛ امری کھ ایرانیان بیشماری را بھ شدت نگران کرد، حتی افراد متدینی را کھ بھ احمدی نژاد وابستھ بودند متاثر کرده
بود. کروبی با این کار خود شکاف درون حاکمیت را بیش از پیش نمودار ساخت.
موسوی با رفتار خود، خود را مشابھ مھره ی شاه در صفحھ ی شطرنج ساختھ است. حرکات کوتاه، و بازگشت بھ ھنگام خطر؛ و پیوستھ در
حمایت و چتر حفاظتی دوستداران. این امر را نباید ترس و زبونی تلقی کرد. اگرموسوی بازداشت شود جنبش بھ مبارزات زیرزمینی روی
خواھد آورد؛ بدین ترتیب افراطی تر و خطرناکتر خواھد شد و این ھمان نگرانی یاران موسوی است. موسوی خود را بھ عنوان چھره ای می
شناسد کھ در جستجوی راھی مسالمت آمیز و غیرخونبار برای برون رفت از وضع موجود می باشد. پس از ان باید ملت خود تصمیم گیرد در
چھ سیستم حکومتی میخواھد زندگی کند.
این برای اولین بار است کھ پس از انقلاب اسلامی ایران در سال ١٩٧٩ ، اپوزیسیون خارج از کشور با نیروی ھای داخلی کھ خواھان تغییر
ھستند بھ زبانی مشترک رسیده است. این حقیقت مجالی را ایجاد کرده است کھ تا چندی پیش قابل تصور نبود. در صورت بازداشت موسوی و
کروبی رھبری موج سبز بطور خودکار بھ خارج از کشور منتقل خواھد شد. خبرھایی از تھران بگوش میرسد حاکی از اینکھ در چینین حالتی
یک کمیتھ پنج نفری – بدون ذکر نام آنان – مامور بھ رھبری جنبش؛ خواھد شد. بطور مسلم این امر مورد رضایت یاران موسوی نیست خاصھ
در کشوری کھ نقش نیروھا و کُنش گران خارج از کشور ھمواره مورد توَھُم و بدگمانی بوده است. از این رو موسوی پیوستھ بھ عوامل رژیم
اخطار میکند: بھ ھوش باشید؛ اگر مرا بازداشت کنید، راه مسالمت آمیز اصلاح و تغییر بھ انتھا می رسد.
با اثرپذیری ازنیروی موج سبز، افراد زیادی کھ در گذشتھ با ھم رفتاری خصومت آمیز داشتند؛ بھ ھم نزدیک شده اند. در حالی کھ سلطنت
طلبان بی اعتبار شده اند، جمھوری خواھان سکولار از شدت انتقادات خود بھ موسوی کاستھ اند. گروھی از رھبران متفکر و معتبر جنبش
اصلاحات کھ در خارج از کشور زندگی میکنند روز بھ روز اعتبار بیشتری پیدا کرده اند؛ در بین آنان میتوان از وزیر ارشاد سابق عطاا...
مھاجرانی ؛ از کارگردان سینما مخلملباف مقیم پاریس و نیز محسن کدیور شخصیت روحانی اصلاح طلب مقیم امریکا نام برد.
کدیور؛ کھ در حال حاضر در دانشگاه دوکھ بھ تدریس اشتغال دارد، با شورو حال زائدالوصفی از بازرگانان ایرانی خواستھ است، بودجھ لازم
را برای تأسیس یک شبکھ تلویزیونی مستقل و ملی فراھم سازند. "ھزینھ تاسیس یک رسانھ ی سبز باید انحصاراً بر دوش سرمایھ گذاران ایرانی
قرار گیرد". زنان ایرانی میتوانند در این راه میھن پرستی خود را بھ نمایش گذاشتھ و زیور الات خود را بدین منظور ھزینھ کنند.برای ایجاد
ایستگاھھای رادیو و تلویزیون ماھواره ای کھ از سانسور معاف بوده و دارای سرشتی ایرانی باشند. در حال حاضر در چند کشور فعالیت ھایی
در این زمینھ اغاز شده است. از جملھ در آمستردام ؛ مھدی جامی کھ سابقاً بخش فارسی رادیوزمانھ متعلق بھ بلوگرن را اجرا میکرد از تجربھ
لازم برخوردار است. اینک او در صدد است با روزنامھ نگاران وطنی ، نسل جدیدی از برنامھ ھای تلویزیونی را سامان دھد کھ ایرانیان جوان
با ارسال کلیپ ھای ویدئویی خود از طریق یوتوب آنرا اداره کنند.
شبکھ ای چند صدایی کھ ضعف ھا و قدرت ھای موج سبز را نشان دھد. گرچھ در مسئلھ ھستھ ای و مذاکرات مربوط بھ آن در اول اکتبر کھ پنج
عضو دائم شورای امنیت و آلمان و نماینده احمدی نژاد در آن حضور دارند نظری واحد وجود ندارد ،اما این نگرانی وجود دارد کھ ھمین
موضع باعث شود احمدی نژاد نزد ایرانیان خارج از کشور از مشروعیتی برخوردار شود کھ در داخل کشور از آن دریغ شده است؛ حتی
نزدیکی بھ کسانی کھ در اصل خواھان گفتگو می باشند. در دایره نزدیکان موسوی گفتھ میشود کھ ھر چھ در این مذاکرات؛ مورد توافق
قرارگیرد از لحاظ ملت ایران فاقد اعتبار است مگر زمانیکھ از طرف نمایندگان معتبر و قانونی دولت جدید ایران مورد قبول قرار گیرد.
موسوی در این مورد از اظھار نظر صریح و قاطع خودداری کرده است.