شبكه جنبش راه سبز (جرس)

بعد از واقعه روز عاشورا كه با مراسم هفتم آيت الله منتظرى مقارن شده بود، تعداد زيادى از روزنامه نگاران و فعالان حقوق زنان بازداشت شده و به زندان اوين يا مكان نامعلومى منتقل شده اند. نگاهى به سوابق زنان بازداشت شده نشان مى دهد كه كودتاگران براى مبارزه با جنبش سبز، جنبش زنان را نيز هدف گرفته اند و از آن مى ترسند.

بعد از ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ تشكلهايى براى دفاع از حقوق زنان شكل گرفت كه شعارهايى مثل رفع تبعيض در قوانين، نفى جنگ و خشونت طلبى و سازگارى ميان ديندارى و اهتمام به حقوق بشر پيام اصلى آنها بود.

با همه ى تلاشى كه از سوى حاكميت براى بر هم زدن اين تشكل ها صورت گرفت بازهم فعاليت ها ادامه يافت تا پس از ۲۲ خرداد گذشته، كه آن تلاش ها با جنبش سبز پيوند خورد.

ديدگاه ها و فعاليت هاى زنان بازداشت شده در روز عاشورا، قبل و پس از آن، نشان از دستگيرى هدفمند آنان براى قطع پيوند جنبش زنان با حركت سبز ملت ايران دارد.

گزارش حاضر، پيشينه و ديدگاه هاى برخى از زنانى كه به تازگى بازداشت شده اند را بازخوانى مى كند.

زنانى كه به جرم نوشتن و گفتن بازداشت شدند

بدرالسادات مفيدى دبير انجمن صنفى روزنامه نگاران ايران در دى ماه امسال قبل از بازداشت، ممنوع الخروج شده بود و بعد از خوردن مهر خروج در گذرنامه، هنگامى كه قصد داشت سوار هواپيما شود پاسپورتش توسط نيروهاى امنيتى ضبط شد.

قبل از اين واقعه نيز دفتر انجمن صنفى روزنامه نگاران كه پناه قانونى روزنامه نگاران است توسط حكومت پلمپ شده بود.

مفيدى در مصاحبه اى تصريح كرده بود: "بحث «آزادى بيان»، كه از سوى بعضى از حاكمان نظام جمهورى اسلامى، در محافل مختلف خبرى اعلام مى شود، صرفا يك «حرف» است و در «عمل» كاملا متضاد و متناقض با آن گفته ها، عمل مى كنند".

بهاره هدايت نخست در تجمع ۲۲ خرداد سال ۱۳۸۵ در ميدان هفت تير بازداشت شده بود؛ اما اين دستگيرى راه را بر او مسدود نكرد و پس از آزادى به جمع جنبش زنان بازگشت. او اولين زنى بود كه به شوراى مركزى تحكيم وحدت راه يافت. فعاليت هاى او پيرامون دانشجويان نام او را به عنوان فعال دانشجويى بر سر زبان ها انداخت.

بهاره پس از آزادى اش در سال ۸۵ در مقاله اى نوشته بود: "نتيجه تجمع ۲۲ خرداد چه شد؟ بعد از سالها جمهورى اسلامى به طور علنى اقدام به دستگيرى گسترده زنان و دختران دانشجو كرد. چنين پرداخت هزينه اى بابت مقاومت و اعتراض مدنى به قوانين و فرهنگ مردسالار، جنبش زنان را از انگ ضعيفى و ناتوانى مبرا كرد و اثبات شد كه جنبش زنان نيز در صورت لزوم، آگاهانه قابليت پرداخت اين دست هزينه ها را نيز دارد".

نسرين وزيرى خبرنگار پارلمانى ايلنا و خبرآنلاين، قرار بود در روز دستگيرى همراه با على لاريجانى به مشهد سفر كند اما سر از اوين در آورد.

وزيرى كه بيشتر فعاليتهايش در حوزه مجلس بوده است در گزارش ها و مقالات خود بيشتر به مسائل و مشكلات داخلى مجلس پرداخته است. او در حوزه به چالش كشيدن رئيس جمهور توسط مجلس نوشته بود: " نخستين مانع پيش روى نمايندگان آن است كه سوال از رئيس‌جمهور نيازمند امضاى حداقل ۷۰ نفر از نمايندگان است. معمولا راضى كردن ۷۰ نماينده براى امضاى چنين طرحى كه داراى تبعات سياسى، ملى و بومى براى امضا كنندگان خواهد بود، كار دشوراى است. چرا كه اغلب نيازهاى استانى و بومى نمايندگان در گرو موافقت‌هاى ضمنى رئيس‌جمهور و اعضاى هيات دولتش است كه با امضاى چنين طرحى از سوى نمايندگان قطعا سلب خواهد شد. از اين رو تنها از نمايندگان كلان شهرها انتظار مى‌رود كه براى جمع‌آورى امضا جهت طرح سوال از رئيس‌جمهور پيش‌قدم شوند. البته معمولا نمايندگان فراكسيون اقليت در هر مجلسى هم مى‌توانند آغازگر چنين طرحى باشند اما يا تعدادشان كمتر از حداقل شمار امضاكنندگان طرح سوال از رئيس جمهور است و يا اينكه همان مشكلات تامين نيازهاى استانى را دارند".

شيوا نظرآهارى فعال حقوق بشر، حقوق زنان، دفاع از زندانيان، روزنامه نگار و وبلاگ نويس براى بار دوم بعد از انتخابات دستگير شده است.

شيوا كه هميشه حضور فعال خود را در عموم حوزه هاى حقوق بشرى اثبات كرده بود بعد از انتخابات دوره دهم رياست جمهورى همگام با مردم به بى عدالتى و دروغى كه در كشور رايج شده است پا به خيابان ها گذاشته و بازداشت شده بود اما بار ديگر در حالى كه عازم مراسم تشييع آيت الله منتظرى بازداشت شد.

شيوا بعد از آزادى نخست خود به تشريح آنچه در زندانها بر سر زندانيان مى آمد پرداخت و افشاى فشار بر زندانيان و حتى ممنوعيت آنها از رفتن به دستشويى، رفتار غير اخلاقى و غير انسانى با هنگامه شهيدى و ديگر زندانيان زن، حاصل نوشته هاى اوست.

شيوا در يكى از نوشته هايش درباره كمپين يك ميليون امضا و اعضاى آن مى گويد: " يك ميليون نفر در سراسر ايران قرار است از مجلسشان درخواست كنند به تبعيض هاى قانونى عليه زنان پايان دهد. روزهايى سخت گذشت. از روزهايى كه زينب پيغمبرزاده و ناهيد كشاورز و محبوبه حسين زاده در بند عمومى زندان اوين بر تجربه هاى زنانه شان مى افزودند، تا روزهايى كه امير يعقوب على مى بايست تنها به جرم جمع آورى امضا، تنهايى هاى انفرادى را طاقت مى آورد و پاسخ مى داد، چرا كه يك مرد براى حقوق زنان تلاش مى كند و دريغا در مغزهاى كوچك بازجويان نمى گنجيد كه تغيير قوانين نه به نفع زنان، كه به سود جامعه است".

پريسا كاكايى فعال حقوق بشر، روزنامه نگار و عضو كمپين يك ميليون امضا بعد از چند جلسه بازجويى بازداشت شد.

كاكايى كه فعاليت خود را در حوزه حقوق بشر گسترش داده بود در يكى از مهمترين يادداشت هايش نوشت: " آزادى سياسى، امكانات اقتصادى، فرصت هاى اجتماعى، تضمين وضوح و شفافيت، امنيت حمايتى از مواردى هستند كه آمارتياسن از آنها به عنوان پنج آزادى ابزارى كه در ارتباط متقابل با توسعه و تحليل هاى اقتصادى هستند ياد مى كند.

وقتى حقوق مدنى شهروندان رعايت شود و طى آن مردم بتوانند در مورد چگونگى حكومت تصميم بگيرند، از فرصت هاى برابر براى توليد، مصرف و مبادله منابع اقتصادى برخوردار شوند، تسهيلاتى چون آموزش، بهداشت، درمان در دسترس آن ها قرار گيرد، توانايى اعتماد به حكومت را بر اساس ميزان شفافيت آن پيدا كنند و اقشار آسيب پذير امنيت هاى حمايتى دريافت كنند، رابطه اى مكمل در جهت توسعه شكل مى گيرد كه بر اساس آن توسعه نيروى انسانى، توسعه اقتصادى را موجب مى شود و توسعه اقتصادى، توسعه نيروى انسانى را پيش مى برد".

پريسا در وبلاگ خود خطاب به بازجو آورده است: " مى بينيد؟ ما حتى در صندلى هاى كنار هم نيز با هم فاصله داريم زيرا آنچه شما را آنجا قرار مى دهد قدرت است و آنچه من را، قربانيان قدرت شما".

منصوره شجاعى پژوهشگر، عضو مركز فرهنگى زنان و كمپين يك ميليون امضا و پيش از اين نيز دو بار سابقه بازداشت داشته است.

شجاعى بعد از واقعه عاشوراى تهران در يادداشتى در وبسايت مدرسه فمينيستى نوشته است: " دريغا… كه امروزتمامى آموزه هاى ضد خشونت در برابر حمله ددمنشانه سركوبگران ، خاموش و آرام در هاله اى از اندوه و الم ناخواسته دل به تلافى نابرابر بست تا كه شايد در امان بمانند؛ جوانان يكتا پيراهن و غمگين و خشمگينى كه تا ميانه هاى سركوب و خشونت هنوز نمى دانستند چرا مى بايست بدين ميزان آماج نفرت وحشيانه و خشونت رعب آور مهاجمان باشند… و دريغ كه افزون هزينه داد تهران امروز..."

شجاعى كه ساعت دو بعد از نيمه شب با همسر خود به خانه باز مى گشت ماموران را در منزلش به انتظار ديد.

نگين درخشان عضو هيات تحريريه ضميمه روزنامه "تهران امروز" كه در روز حمله به اين نشريه و حمله به مدير مسئول اين روزنامه در محل كارش حاضر بود توسط ماموران حكومتى دستگير شد.

آتيه يوسفى از فعالان جنبش زنان اگرچه حضور رسانه اى پررنگى نداشته است از فعالترين اعضاى كمپين در رشت بود كه آمار بيشترين امضا از اين شهرستان را از آن خود كرده بود. به گزارش جرس، خانواده آتيه بعد از دستگيرى وى به علت سابقه بيمارى مادرش هنوز خبر دستگيرى وى را از او پنهان مى كنند.

مجازات زنانى كه آيت الله منتظرى را "پدر حقوق بشر ايران" مى دانند

پس از آنكه شيرين عبادى وكيل نامدار ايرانى و تنها زن مسلمان برنده جايزه نوبل، آيت الله منتظرى را "پدر حقوق بشر ايران" خواند دفتر و نزديكان وى، بيش از پيش، آماج حمله و تهديد قرار گرفتند.

ژينوس سبحانى منشى سابق دفتر كانون مدافعان حقوق بشر در روز عاشورا بازداشت شد. كانون مدافعان حقوق بشر مسئوليت وى را طى بيانيه اى تنها مسئول ادارى بخش معرفى كرد و سمت هاى ديگر از جمله منشى دفتر وكالت شيرين عبادى را كذب محض خواند، اما گويا اين تكذيب كافى نبود.

پس از وى نوشين عبادى استاد دانشكده پزشكى، خواهر شيرين عبادى نيز به فهرست بازداشتى ها اضافه شد.

حاكميت بارها او را تهديد كرده بود كه اگر شيرين عبادى به فعاليت هاى خود ادامه دهد و نوشين عبادى منزل خود را كه در مجاورت خواهرش بود تعويض نكند او را بازداشت خواهند كرد.

فروغ ميرزايى همكار شيرين عبادى، وكيل دادگسترى و كارشناس ارشد حقوق بشر به همراه همسر خود و ميهمانانش از جمله بازداشتى هاى پس از عاشوراست.

او بعد از انتخابات وكالت تعدادى از بازداشت شدگان را بر عهده داشت.

مريم ضياء از دوستان شيرين عبادى و مدير "جمعيت تلاش براى جهانى شايسته كودك" است و كارنامه او را نه در نوشته ها كه در فعاليت هاى حقوق بشر دوستانه اش بايد جستجو كرد، وى در هنگام حضور مامورين در منزلش حضور نداشت و بعد از تماس فرزندانش با وى به منزل باز گشت و پس از بازداشت، به مكان نامعلومى منتقل شد و تاكنون خبرى از وى در دست نيست.

مريم سابقه دستگيرى در تجمع ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ در اعتراض به حقوق نابرابر را در پرونده خود دارد.

وقتى "مادرى كردن براى صلح" جرم محسوب مى شود

زهره تنكابنى از اعضاى تشكل "مادران صلح" است كه نامش در دستگير شدگان بعد از عاشورا قرار دارد.

او فعاليت خود را بر پايه حل مشكلات جامعه با روش هاى صلح آميز ادامه داده است.

او در بخشى از سخنرانى خود به تلاش مادران صلح براى تخفيف اعدام و مجازات سنگين براى افراد زير ۱۸ سال و زنان اشاره كرده و گفته بود: "اگر چه من خودم به شخصه با كليت اعدام مخالفم اما حتى اگر هم مخالف اعدام نباشيم بايد فرقى باشد بين جانى بالفطره و كسى كه غيرعمد و يا سهوا در يك نزاع و يا تحت فشارهاى روانى شديد دست به قتل زده است".

ميهن فهيمى از ديگر اعضاى "مادران صلح" در منزل خود به همراه ميهمانان خود بازداشت شد. او پس از دستگيرى يكبار با خانواده خود تماس گرفته است اما خبرى از اميد منتظرى فرزند وى كه همراه با او بازداشت شده است در دست نيست.

... و بهاره راست مى گفت!

اين گزارش، شامل نام و باور همه زنان آزاده اى كه مهمان اوين شده اند نيست، كسانى كه ماههاست با مقاومت خود خواب راحت را از چشمان كودتاگران گرفته اند و همچنان اسير ديوارهاى سرد اوين اند؛ آذر منصورى (قائم مقام دبير كل جبهه مشاركت), مهسا حكمت (خبرنگار روزنامه اعتماد), سميه رشيدى (عضو كمپين يك ميليون امضا), مهرنوش اعتمادى (عضو كمپين), شبنم مددزاده (دبير سياسى انجمن اسلامى دانشگاه تربيت معلم و نايب دبير شوراى تهران دفتر تحكيم وحدت), عاطفه نبوى (عضو جنبش زنان و جنبش دانشجويى) كه در ماه هاى گذشته بازداشت شده اند و در اين گزارش نيامده اند؛ همچنانكه از فعالان و روزنامه نگاران آزاد شده ى جنبش سبز مانند ژيلا بنى يعقوب, شادى صدر, هنگامه شهيدى,جلوه جواهرى, سميه توحيدلو, فريبا پژوه, مهسا امرآبادى, فرناز كمالى، زينب پيغمبرزاده كه با وثيقه آزادند و در تهديد سالها زندان به سر مى برند سخنى نگفته ايم؛ اما جان سخن را "بهاره هدايت" گفته است؛

وى چندى پيش در يادداشتى آورده بود: "صداى پاى كمپين، جنبش زنان و حقوق بشر حالا بلندتر از قبل به گوش مى رسد. آنهايى كه در اين سالها تلاش كردند تا جنبشهاى حقوقى را ساكت كنند اين روزها خوابشان آشفته تر از قبل است و دست به دستگيريهاى بسيارى مى زنند تا شايد خود را مستحكمتر كنند اما امروز ديگر از دست كسى كارى ساخته نيست، اين جنبش ها زير سايه اى از آزادگى و حقوق بشر به قدرى گسترده شده اند كه حتى اگر حاكميت هم نخواهد بازهم صدايش در تمام ايران شنيده مى شود. آنها ضعيف تر نشده اند بلكه بر ايمان به راه خود استوارتر شده اند"... بازخوانى اين گزارش، كافى است تا باور كنيم كه بهاره راست مى گفت.