مردمك

جواد شمقدرى معاون امور سينمايى وزارت ارشاد كه شب گذشته (سه شنبه چهارم خرداد) در برنامه مجله سينمايى هفت مربوط به شبكه سوم سيماى جمهورى اسلامى، سخن مى‌گفت، درباره فيلم جديد كيارستمى گفت: رونوشت برابر اصل، فيلم بدى نيست. به نوعى انگشت روى شرايط نابهنجار جامعه اروپايى گذاشته كه وقتى افراد آن به ميانسالى مى‌رسند، پناهى ندارند و عمدتا طلاق گرفته‌اند. در حالى كه در اين شرايط آدم‌ها بايد در كنار هم باشند و... البته مشكل فيلم مثل ساير كارهاى آقاى كيارستمى سكانس‌هاى طولانى پرديالوگ آن بود، اما فيلم به معيارهاى زيبايى‌شناسى سينماى اروپا نزديك بود.

شمقدرى در مورد امكان نمايش فيلم كيارستمى در داخل كشور گفت: داستان فيلم در يك روند زمانى سه تا چهار ساعته از زندگى مى‌گذرد و در همه فيلم ژوليت بينوش پوششى دارد كه جلوى نمايش عمومى فيلم در ايران را مى‌گيرد و شايد بتوان تنها در محافل دانشگاهى و خاص آن را نشان داد... گرچه فيلم را يك پخش‌كننده آمريكايى پخش مى‌كند و على‌القاعده اقدام براى نمايش فيلم از طرف آن‌ها صورت مى‌گيرد، اما در هر حال به اين فيلم نمى‌توانيم مجوز اكران عمومى بدهيم.

معاون سينمايى وزارت ارشاد گفت كه چون دير به جشنواره كن رسيده، نتوانسته فيلم كيارستمى را آنجا ببيند، ولى بعد آن را در سينمايى در پاريس ديده است. وى در اين باره گفت: گويا فيلم «رونوشت برابر اصل» در پاريس، در۱۰۰ سينما اكران شده بود. فيلم را در يكى از سالن‌هاى يك مجموعه ۱۵،۱۶ سالنه ديدم كه داخل سالن ۳۰۰ نفره آن، حدود ۳۰ تا۴۰ صندلى وجود داشت و ۳۰ نفر آن را ديدند؛ ۲۰ نفر پيرمرد، چند جوان و ۱۰ ميانسال.

جواد شمقدرى در‌باره سخنان كيارستمى در نشست خبرى فيلمش در كن گفت: او تلاش كرد تا از كنار فضاسازى آن‌ها بگذرد و فضا را ختم به خير كرد... بگذريم از اين كه انتقاداتى هم داشت و به نظرم سينماگر بايد بتواند آزادانه حرفش را بزند، اما حرف‌هايى را بزند كه جايش، آن‌جا باشد.

شمقدرى با انتقاد از كسانى كه به گفته او «با امكانات بيت‌المال ايران فيلمساز شده‌اند و الان در فرانسه لانه كرده‌اند»، ‌ گفت: در آن جلسه يك خبرنگار ايرانى كه غيرت و تعصبى به كشورش نداشت، جلسه را به هم ريخت و طورى وانمود كرد كه فيلمساز ايرانى اعتصاب غذا كرده و در حال مرگ است كه در ادامه آن ژوليت بينوش هم آن بالا اشك ريخت.

رونوشت برابر اصل، آخرين ساخته عباس كيارستمى سينماگر سرشناس ايرانى است كه امسال در شصت و سومين جشنواره فيلم كن به نمايش درآمد. اين فيلم كه با سرمايه فرانسوى‌ها ساخته شده در ايتاليا فيلمبردارى شده و ژوليت بينوش و ويليام شيمل در آن بازى مى‌كنند. اين نخستين فيلم بلند كيارستمى است كه در خارج از ايران ساخته شده و ژوليت بينوش به خاطر بازى در آن، جايزه بهترين بازيگر زن فستيوال كن امسال را به دست آورد.

عباس كيارستمى در باره احتمال نمايش اين فيلم در ايران در گفت و گو با صداى آمريكا گفت: در اين فيلم من خيلى آزادتر بودم و همه امكانات را داشتم. ژوليت را داشتم، ويليام را داشتم و يك داستان عاشقانه و همه امكانات نزديكى را داشتم و اتاق خواب آخر فيلم با نور خوب را. يعنى همه امكانات نزديكى را داشتم، ولى هيچ كدام را عملا استفاده نكردم. نه به دليل اينكه فكر كردم اين فيلم در تهران به نمايش درنمى‌آيد، چون معلوم است كه فيلم‌ام در تهران به نمايش درنمى‌آيد، بلكه به اين دليل كه اعتقادى به اين كار نداشتم.

كيارستمى گفت: من سى سال است كه دارم كار مى كنم اما هرگز زنى را با روسرى توى خانه نشان ندادم، چون به آن باور نداشتم. هيج كدام از زن‌هاى فيلم من روسرى سرشان نبوده است.

فيلم رونوشت برابر اصل، هم اكنون در سينماهاى پاريس بر روى پرده است و پوسترش بر در و ديوار شهر پاريس و روى بدنه اتوبوس‌هاى اين شهر ديده مى‌شود.

شركت شمقدرى در جشنواره كن

آقاى شمقدرى در اين برنامه تلويزيونى، در‌باره انگيزه سفر خود به فرانسه و شركت درجشنواره كن گفت: اين دوره جشنواره كن، يكى از سياسى‌ترين دوره‌هاى تاريخ اين جشنواره بود و در همه زمينه‌ها در حاشيه و متن آن رفتارهاى سياسى ديده شد كه مهم‌ترينش همان داستانى بود كه در نشست فيلم آقاى كيارستمى پيش آمد كه يك شوى سياسى بود و من همان‌جا بر اين قضيه تاكيد كردم.

شمقدرى در ادامه حرف‌هايش در اين‌باره گفت: اين ‌كه بيايند يك فيلمساز ايرانى را كه در زندان است، به عنوان داور جشنواره كن انتخاب كنند و بعد برايش صندلى خالى بگذارند، نشان سياسى بودن اين جشنواره است. البته ما اين را مى‌دانيم كه بخش زيادى از بودجه جشنواره كن را وزارت خارجه فرانسه مى‌دهد و با توجه به اين‌كه ساركوزى، رييس‌جمهور فرانسه در سال‌هاى اخير بارها مقابل ايران شكست خورده، شايد آن‌ها با اين كارها مى‌خواستند شكست خود را در جشنواره كن جبران كنند. در اين شرايط ما بايد به كن مى‌رفتيم تا با اين هجمه مقابله كنيم و بايد در صحنه باشيم.

معاون سينمايى وزارت ارشاد، درباره لزوم حضور ايران در بازار فيلم كن گفت: در شرايطى كه كشورهاى عربى بدون صنعت سينما و بدون فيلم، با بروشورهايى در بازار فيلم كن حاضرند، ما نمى‌توانيم در اين رويداد حضور نداشته باشيم. حضور سينماى ما در بازار فيلم كن بسيار خوب است. ما در اين دوره آثار خودمان را عرضه كرديم. «شكارچى شنبه» را كه فيلمى ضدصهيونيستى است، نمايش داديم. يا «عصر روز دهم» را كه مخاطبان ايرانى حاضر در بازار فيلم را تحت‌تأثير قرار داد.

آقاى شمقدرى درباره نمايش فيلم شكارچى شنبه در بازار كن گفت: عرضه فيلمى چون «شكارچى شنبه» در بازار كن با آن محتواى ضدصهيونيستى‌ و افشاگرانه‌اش، كارى بود كه بايد انجام مى‌داديم و داديم.

وى گفت: ما بايد بتوانيم با خروج از انفعال، به ميادينى چون كن وارد شويم و با عقايد خودمان حباب پرزرق و برق اين جشنواره را بتركانيم.

شمقدرى گفت: وقتى من وارد كن شدم، برخى رسانه‌ها نوشتند كه شمقدرى رفته تا بعد از آن ماجراى صندلى خالى و نشست خبرى و گريه‌ها،‌ بساط سينماى ايران را جمع كند و سينماگران ايرانى به اعتراض از كن خارج شوند اما ما نرفته بوديم تا براى نشان دادن اعتراض اين راه را پيش بگيريم.

وى در باره تحريم جشنواره كن از سوى ايران گفت: ما منتقد جدى جشنواره‌ها بوديم و خواهيم بود. اما اين‌كه تحريم كنيم، درست نيست و شايد هم روزى به اين نتيجه رسيديم. كن مثل حباب بزرگى است كه تمام مديريت و تشريفات دست به دست هم دادند، تا اين حباب نتركد، بايد برنامه‌اى بريزيم كه اين حباب بتركد.

ديدار با ژيل ژاكوب

جواد شمقدرى گفت كه بعد از نشست خبرى فيلم كيارستمى در كن و «‌جوسازى ورشكستگان سياسى» در آن، به ژيل ژاكوب (رييس رسمى فستيوال كن) نامه نوشته و به او گفته است كه مواظب فريبكارى‌ها باشد.

جواد شمقدرى بعد از ملاقات با ژيل ژاكوب از قول او به رسانه‌ها اعلام كرد كه جعفر پناهى، شخصيتى بسيار خشك و سرد دارد و فردى لجباز است و براين اساس كار خود را دشوارتر مى‌سازد. شمقدرى همچنين از قول ژاكوب گفته بود كه به تعبير او، پناهى از چراغ قرمز رد شده و او از طرف جشنواره كن و هنرمندان از طرف او عذرخواهى مى‌كند تا او بتواند فعاليت‌هاى سينمايى خود را ادامه دهد.

جواد شمقدرى به نقل از ژيل ژاكوب در توضيح اختصاص صندلى خالى براى پناهى در جشنواره كن گفت: اين جشنواره با دعوت از پناهى به عنوان داور به هيچ‌وجه قصد ندارد كارى بر ضد دولت ايران انجام دهد. ژست ما سمبليك بود. پيش از اين نيز يكبار در زمان مرگ فرانسوا تروفو (فيلمساز فرانسوى) و يك‌بار در زمانى كه يك فيلمساز چينى نتوانست به جشنواره بيايد، از صندلى خالى در جشنواره كن استفاده شده است.

اما ژيل ژاكوب بعد از انتشار حرف‌هاى معاون سينمايى وزارت ارشاد، در گفت وگو با خبرگزارى فرانسه، اين حرف ها را تكذيب كرد و گفت كه آقاى شمقدرى حرف‌هاى مرا تحريف كرده است.

آقاى شمقدرى در‌باره برنامه تلويزيونى هفت، در باره تكذيب ژيل ژاكوب، گفت: آقاى ژاكوب، در زمان ملاقات با من، مانع حضور تصويربردار و خبرنگار ايرانى در جلسه شد و حالا پس از درج سخنان اخير وى در خبرگزارى فرانسه، معلوم شد كه وى آن روز نگران گفت ‌وگوى خودش با من بوده است. اگر آقاى ژاكوب همچنان معتقد است حرف‌هاى ديگرى زده است، اگر صداى جلسه را ضبط كرده است، مى‌تواند آن را در اختيار رسانه‌ها قرار دهد.