مردمك

آيت‌الله خامنه‌اى در پاسخ به استفتاى يك نوازنده جوان تار، اعلام كرد كه ترويج موسيقى با اهداف نظام سازگار نيست.

خبرنامه دانشجويان ايران كه وابسته به بسيج است، به تازگى متن استفتائى از آيت‌الله خامنه‌اى، رهبر جمهورى اسلامى منتشر كرده كه در آن يك جوان ۲۱ ساله با اظهار علاقه به ياد‌گيرى ساز تار، نظر فقهى رهبرى را پرسيده است.

در پاسخ به اين استفتا، آيت‌لله خامنه‌اى با صراحت اعلام كرد كه «ترويج موسيقى و تدريس آن و تشكيل كلاس‌هاى موسيقى هرچند حلال باشد، با اهداف عاليه نظام مقدس جمهورى اسلامى سازگار نيست.»

آيت‌الله خامنه‌اى همچنين در فتواى خود از جوانان خواسته است كه «وقت با ارزش» خود را به يادگيرى علوم و فنون بپردازند.

گزارش روزنامه گاردين

سعيد كمالى دهقان، نويسنده روزنامه بريتانيايى گاردين در يادداشت روز گذشته خود (دوشنبه نهم مرداد) به اين استفتا از آيت‌الله خامنه‌اى پرداخته و مى‌نويسد: برخلاف مراجع ديگر، كه فتواى آنها فقط توسط پيروانشان تقليد مى‌شود، فتواهاى آيت‌الله خامنه‌اى جنبه حكم حكومتى دارد و براى كل كشور صادر مى‌شود و همه بايد از آن اطاعت كنند.

به نوشته گاردين، رهبر جمهورى اسلامى ماه پيش با صدور يك فتواى جنجالى، رهبرى خود را به رهبرى پيامبر اسلام تشبيه كرد و اعلام كرد كه اطاعت از فرمان‌هاى رهبرى به عنوان «ولى امر مسلمين» واجب است.

به نوشته روزنامه گاردين، آيت‌الله خامنه‌اى به ندرت نظراتش را درباره موسيقى در مجامع عمومى اعلام كرده، اما گفته مى‌شود كه پس از انقلاب نقش مهمى در محدود كردن موسيقى داشته است.

بر اساس اين يادداشت، زمانى كه آيت‌الله خامنه‌اى رئيس جمهور بود، موسيقى غربى را ممنوع كرد و بسيارى از اهل موسيقى را به تبعيد فرستاد.

گاردين آنگاه از قول هوشنگ اسدى، روزنامه‌نگار مقيم پاريس كه ادعا مى‌كند قبل از پيروزى انقلاب اسلامى در زندان با آيت‌الله خامنه‌اى هم سلول بوده و بعد از انقلاب هم به دوستى با او ادامه داده است، مى‌نويسد: خامنه‌اى از همان اول از موسيقى متنفر بود. خيلى وقت‌ها من ترانه‌اى از بنان را برايش مى‌خواندم و او به من مى گفت كه موسيقى را رها كن و به جايش نماز بخوان.

سياست رسمى جمهورى اسلامى درباره موسيقى، با روى كار آمدن محمد خاتمى، رئيس جمهورى پيشين تغيير كرد و فضا براى موسيقى به ويژه موسيقى پاپ بازتر شد.

اما بعد از پيروزى محافظه‌كاران و به قدرت رسيدن محمود احمدى‌نژاد، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى از انتشار هزاران آلبوم موسيقى جلوگيرى كرد.

بعد از انتخابات رياست جمهورى سال ۸۸، حكومت از بيم بهره‌بردارى مخالفانش از كنسرت‌هاى موسيقى، به بسيارى از آنها مجوز نداد.

روزنامه گاردين از قول محمدرضا شجريان، استاد آواز ايران مى‌نويسد: آنها از كنسرت‌هاى من مى‌ترسند، به خاطر اين كه لحظاتى در كنسرت من مى‌رسد كه تالار در سكوت و تاريكى فرو مى‌رود، و ناگهان يكى فرياد مى كشد «مرگ بر ديكتاتور» و بعد همه با او همراهى مى‌كنند و آنها [ماموران] نمى‌توانند آن فرد را شناسايى كنند.

محمدرضا شجريان بعد از انتخابات رياست جمهورى و در اعتراض به محمود احمدى‌نژاد كه مردم معترض را «خس و خاشاك» خواند، به رئيس سازمان صداوسيما نامه نوشت و گفت كه صدايش خس و خاشاك است و نبايد ديگر از راديو و تلويزيون پخش شود.

آقاى شجريان در آبان ۸۸ در گفت‌وگو با صداى آمريكا، به شدت از وضعيت موسيقى در ايران انتقاد كرد و گفت: در طول اين ۳۰ سال، قدمى براى موسيقى بر نداشتند، حتى يك سالن نساختند، سالن كنسرتى در ايران وجود ندارد. صداوسيما به حرف من گوش نداد تا شكايت كردم. تا موقعى كه رفتارش را با مردم درست نكند، اجازه پخش صداى من را ندارد.

او در اين گفت‌وگو درباره ممنوع شدن صداى زنان در موسيقى ايران بعد از انقلاب گفته بود: با ممنوع كردن بانوان از خوانندگى، بخشى از موسيقى را حذف كردند. مگر مى‌شود صداى سوپرانو در موسيقى نباشد؟ اميدوارم روزى به اين نتيجه برسند كه صداى زن‌ها باعث تحريك مردها نمى‌شود، چه طور صداى مردها باعث تحريك زن‌ها نمی‌شود.»